‘Ervaringsdeskundigheid biedt gelijkwaardigheid’

Op donderdagmiddag 22 mei vindt in Zaanstad de themamiddag ‘Gedeelde deskundigheid, gedeeld succes’ plaats. Tijdens deze middag staat de inzet van ervaringsdeskundigheid centraal. Gilles Schipper en Karin Neve zijn onderdeel van de voorbereidende werkgroep. Zij vertellen waarom inzet van deze expertise zo belangrijk is.

De kracht van ervaring
Gilles: ‘We kijken nu nog naar mensen vanuit de norm: als iemand buiten die norm valt, heeft diegene ondersteuning of medicatie nodig. Ik geloof daar niet zo in. Ik denk dat we nu teveel kijken naar een individu, terwijl het juist zo zou kunnen zijn dat het niet altijd alleen aan die ene persoon ligt maar dat ook het systeem eromheen onderdeel van de situatie is. Ervaringsdeskundigheid helpt dat duidelijk te maken.’

Karin vult aan: ‘Ervaringsdeskundigheid biedt gelijkwaardigheid. Dat heb je minder op het moment dat je bij een zorgaanbieder een diagnose, behandelplan of crisisinterventieplan krijgt. Vanuit gelijkwaardigheid vind je her- en erkenning en begrip. Op het moment dat jij depressief bent, is het belangrijk om te weten dat iemand anders dat ook heeft doorstaan en daar stappen in heeft kunnen zetten. De uitdaging is om bij het inzetten van ervaringsdeskundigheid specifiek te kunnen duiden waarvoor je ervaringsdeskundigheid nodig hebt. De ene ervaringsdeskundige is de andere niet. Het gaat om het doel, dan pas kun je bedenken welke ervaringsdeskundigheid daarbij aansluit. Ook is de klik die je met een ervaringsdeskundige hebt belangrijk omdat niet iedereen bij je past, dit geldt natuurlijk voor iedereen van wie je zorg ontvangt. Professionals kunnen bovendien zelf ook gebruikmaken van hun eigen ervaringskennis en werken vanuit professionele nabijheid. Ervaringsdeskundigen kunnen meedenken hoe deze ervaring ingezet kan worden.’

Ervaring, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid
Karin legt uit dat ervaringsdeskundigheid verder gaat dan alleen het hebben van ervaringen. ‘Iedereen maakt dingen mee in het leven. Door je ervaringen te verwerken en er lessen uit te trekken, ontstaat ervaringskennis. Als je die kennis vervolgens leert inzetten om anderen te ondersteunen, ben je als ervaringsdeskundige van enorme meerwaarde in de zorg. Een ervaringsdeskundige maakt ruimte voor het perspectief van mensen binnen het zorgsysteem. Ze dragen daardoor bij aan het overbruggen van een kloof tussen leef- en systeemwereld. Het is belangrijk dat de organisaties die zich hiervoor inzetten, zichtbaar zijn zodat mensen weten waar ze terechtkunnen. Of ze er nu zelf mee te maken hebben, of als betrokkene.’

Parallelle universa
Gilles: ‘Je ziet nu twee parallelle universa van enerzijds zelfstandige herstelinitiatieven en anderzijds een zorgsysteem waarin steeds minder ervaringsdeskundigen werken. De paradigmashift die voor het zorgsysteem nodig is, komt daardoor niet op gang. Dat is geen onwil: organisaties willen vaak wel meer gebruik maken van ervaringsdeskundigheid, maar ze weten niet precies wat ervoor nodig is. Het is dan belangrijk om te weten wat je als organisatie wilt bereiken. En dan zul je je waarschijnlijk realiseren dat je niet altijd helemaal het juiste doet. Dat ligt vaak gevoelig. Maar als je de herstelgedachte onderschrijft en uitgaat van iemands persoonlijke proces, dan schieten de huidige antwoorden in het zorgsysteem tekort.’

Over de themamiddag
Karin: ‘Ik raad iedereen aan om naar de themamiddag te komen. Ervaringsdeskundigen vertellen over de geschiedenis en de meerwaarde van ervaringsdeskundigheid, wat er goed en mis gaat. Je krijgt waardevolle inzichten en we bespreken waarom je binnen je organisatie wel of geen ervaringsdeskundigheid in wilt zetten, tegen welke hobbels je denkt aan te lopen bij de eventuele implementatie ervan en waar je binnen je organisatie denkt te beginnen. En wat hiervoor nodig kan zijn.’

Kom aan tafel en praat mee!
Wil jij ontdekken hoe ervaringsdeskundigheid ook jouw werk kan verrijken? Kom dan naar de themamiddag ‘Gedeelde deskundigheid, gedeeld succes’ op donderdagmiddag 22 mei, in het Motorblok, Oostzijde 381, Zaandam.