Het kan anders in de GGZ: oplossingsrichtingen voor de vastgelopen mentale gezondheidszorg

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg (GGZ) kraakt in haar voegen. Wachttijden rijzen de pan uit. Professionals lopen op hun tandvlees. Juist de mensen met complexe psychische problematiek vallen steeds vaker tussen wal en schip. Staatssecretaris Karremans wil met zijn Actieprogramma Mentale gezondheid en GGZ een broodnodige hervormingsslag maken. Hij kijkt niet alleen naar veranderingen in het GGZ-stelsel. Hij heeft ook oog voor de maatschappelijke kant. Zijn ambities zijn helder: een mentaal gezondere samenleving en meer passende zorg en ondersteuning voor mensen met mentale problemen. Maar goede bedoelingen zijn niet genoeg. Zonder concreet uitgewerkte maatregelen én duidelijke regie op het zorgstelsel dreigt het programma te verzanden in overlegtafels en vage samenwerkingsverbanden. Voor concrete maatregelen (zelfs handleidingen) kan geput worden uit een omvangrijk recent rapport van de WHO, opgesteld door tientallen internationaal gerenommeerde deskundigen.

Vier lijnen… en een noodzakelijke vijfde

Karremans presenteert vier richtlijnen voor de toekomst:

1. Het versterken van de mentale gezondheid van de bevolking;
2. Mensen sneller op de juiste plek helpen;
3. Bevorderen van door- en uitstroom binnen de GGZ;
4. Prikkels verbeteren om kwetsbare mensen beter te bereiken.

Een goed begin – maar onvoldoende. Een vijfde lijn is essentieel: meer landelijke sturing, centrale regie op deze vier punten. Zolang VWS de regie blijft overlaten aan gemeenten, zorgverzekeraars en een versnipperd veld van instellingen, verandert er te weinig.

Lees hier over de vijfde lijn van Marijke van Putten – psychiater en oud-bestuurder GGZ Noord-Holland-Noord.