De training Iemand Erbij leert buurtbewoners er te zijn voor iemand in crisis
Terugblik themadag Oog voor de omgeving
Het kan anders in de GGZ: oplossingsrichtingen voor de vastgelopen mentale gezondheidszorg
We werken samen met De Hoofdzaak aan de implementatie van twee waardevolle hulpmiddelen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid: de Crisiskaart en de HELP-T-kaart. Iva Kwadijk van De Hoofdzaak: “Met deze digitale of fysieke kaart op zak kunnen mensen op kwetsbare momenten aan hun omgeving duidelijk maken wat zij nodig hebben.”
Hoewel beide hulpmiddelen ondersteuning bieden op cruciale momenten, verschillen ze in gebruik en doelgroep. “De Crisiskaart is echt bedoeld voor mensen die vaker in een crisis terechtkomen en op dat moment niet meer zelf kunnen aangeven wat ze nodig hebben”, vertelt Iva.
Een Crisiskaart wordt samen met een getrainde consulent van de Hoofdzaak opgesteld. Vaak in meerdere gesprekken waarbij ook het netwerk en de behandelaar worden betrokken. Afspraken worden vastgelegd en kunnen geregistreerd worden bij bijvoorbeeld de politie, als de kaarthouder daar toestemming voor geeft. “Dat vergt meer tijd en afstemming,” aldus Iva.
HELP-T, voorheen de Hulpkaart, is juist laagdrempeliger en breder inzetbaar. Deze is zowel als fysieke kaart als app verkrijgbaar en kan aangevraagd worden via de HELP-T-website. “Bij HELP-T ben je zelf nog in staat om de app of de kaart erbij te pakken en omstanders te laten zien dat je hulp nodig hebt”, legt Iva uit. “Het is ook geschikt voor een bredere doelgroep, zoals mensen met beginnende geheugenproblemen of mensen met autisme.”
De kracht van beide hulpmiddelen zit in de concrete toepasbaarheid in het dagelijks leven. Iva:
“Er was een jongen die bij de balie van de gemeente stond voor een paspoort. Hij kreeg zoveel vragen dat hij vastliep. Met zijn Hulpkaart kon hij laten zien: stel mij één vraag per keer en wacht op mijn antwoord. Dat hielp hem om het gesprek weer aan te kunnen.”
Een ander voorbeeld dat Iva geeft: “Een jonge vrouw die begeleid woont, is soms de weg kwijt en raakt dan in paniek. Via HELP-T kan zij een SOS-knop gebruiken, waardoor haar netwerk direct ziet waar ze is en kan helpen.”
Deze voorbeelden laten zien hoe de tools niet alleen de gebruiker, maar ook diens omgeving ondersteunen in het bieden van passende hulp.
Binnen het project is de afgelopen periode hard gewerkt aan de basis. Vrijwilligers zijn opgeleid tot Crisiskaartconsulent en tot ondersteuners bij HELP-T. Daarnaast zijn werkprocessen ingericht en promotiematerialen ontwikkeld.
“We zijn nu op het punt dat er een team van getrainde vrijwilligers bij de Hoofdzaak klaarstaat om mensen te ondersteunen bij het aanvragen van één van de kaarten”, zegt Iva. “De focus ligt nu op het vergroten van de bekendheid: zorgen dat zowel professionals - zoals hulpverlening, huisartsen en politie - als inwoners weten dat deze hulpmiddelen er zijn en ze gaan inzetten. We onderzoeken ook hoe we de inzet van de kaarten structureel kunnen borgen.”
Voor professionals in het werkveld ligt hier een belangrijke rol. Iva nodigt hen nadrukkelijk uit tot samenwerking: “Neem gerust contact met mij op via i.kwadijk@dehoofdzaak.org om te sparren of het gebruik van één van de kaarten passend is voor een cliënt. Vanuit de Hoofdzaak kunnen we bijvoorbeeld aansluiten bij een werk- of casuïstiekoverleg om toelichting te geven en mee te denken. Zo kunnen we kennis delen en meer mensen bereiken met een hulpmiddel dat op cruciale momenten het verschil kan maken.”
Bekijk hier de folder over de Crisiskaart en HELP-T

De regionale kenniswerkplaats onbegrepen gedrag Zaanstreek/Waterland is een praktijkgerichte leer-werkplaats waarin we kennisdeling en samenwerking stimuleren in situaties rondom onbegrepen gedrag. Hierbij verbinden we ervaringskennis, professionele praktijkkennis en wetenschappelijke kennis. Vaak hangen meerdere zaken met elkaar samen, zoals eenzaamheid, financiële problemen en huisvestingsproblematiek. Dat geldt dan ook voor de oplossing; daarover buigt de kenniswerkplaats zich.