HELP-T en de Crisiskaart: praktische hulpmiddelen voor regie op kwetsbare momenten
Terugblik themadag Oog voor de omgeving
Het kan anders in de GGZ: oplossingsrichtingen voor de vastgelopen mentale gezondheidszorg
Wat doe je als iemand in je buurt ontregeld of verward gedrag vertoont? Veel mensen voelen zich op zo’n moment onzeker of machteloos. De training Iemand Erbij van Kringwijs helpt buurtbewoners om juist dán iets voor iemand te betekenen. Wij bieden deze training binnenkort aan in Zaanstreek-Waterland onder de naam Buurtcirkels.
“Mensen willen vaak helpen als zij iemand zien die het moeilijk heeft”, vertelt Harro Labrujere, oprichter van Stichting Kringwijs. “Maar hoe doe je dat? In de training Iemand Erbij leren we buurtbewoners hoe ze contact kunnen maken met mensen die in de war zijn. Ook krijgen ze handvatten om situaties te de-escaleren en een goede inschatting te maken van de veiligheid. Door te praten en te oefenen met verschillende scenario’s groeit het zelfvertrouwen.”
De training is ontstaan vanuit de gedachte dat de grootste behoefte medemenselijkheid is. “De buurtbewoners realiseren zich dat ze iets kunnen betekenen, zonder dat ze meteen iets hoeven op te lossen. Het kan al helpen om naast iemand te gaan zitten of even een kop koffie te drinken. Vaak is dat belangrijker dan een ingewikkeld gesprek.”
De training is inmiddels op verschillende plekken gegeven, onder andere in Amsterdam Nieuw-West. Daar zijn meerdere groepen buurtbewoners getraind. “Er zijn al honderden situaties verholpen door mensen uit de buurt”, vertelt Harro. “Dat voorkomt gedwongen ingrijpen door politie of crisisdiensten, een ingreep die traumatisch kan zijn.”
Een voorbeeld dat Harro is bijgebleven, is dat van een trainingsdeelnemer die een gespannen situatie bij een supermarkt wist te de-escaleren. “Een man van Marokkaanse afkomst schreeuwde tegen voorbijgangers en mensen liepen zichtbaar angstig bij hem weg. De deelnemer van onze training liep rustig op hem af, groette hem in het Arabisch en ging even met hem zitten om te luisteren naar zijn verhaal. De man werd steeds rustiger. Hij barstte in huilen uit en bleek erg eenzaam te zijn. De deelnemer nodigde hem uit om de volgende dag een kop koffie te komen drinken bij een buurtcentrum dat activiteiten voor Marokkaanse mannen organiseert. Daar komt de man nu regelmatig en het gaat beter met hem. Het laat zien dat simpel contact maken al een groot verschil kan maken.”
Heeft Harro een tip voor buurtbewoners die met verward gedrag te maken krijgen? “Blijf kijken naar de mens. De omgeving ziet vaak vooral het gedrag en dat kan spannend zijn. Maar achter dat gedrag zit een mens als jij en ik, waar je waarschijnlijk ook raakvlakken mee hebt. Daar vind je aanknopingspunten voor contact.”
Of ken je mensen in je omgeving die baat kunnen hebben bij deze training? Geef je bij ons op via kenniswerkplaats@ggdzw.nl.

De regionale kenniswerkplaats onbegrepen gedrag Zaanstreek/Waterland is een praktijkgerichte leer-werkplaats waarin we kennisdeling en samenwerking stimuleren in situaties rondom onbegrepen gedrag. Hierbij verbinden we ervaringskennis, professionele praktijkkennis en wetenschappelijke kennis. Vaak hangen meerdere zaken met elkaar samen, zoals eenzaamheid, financiële problemen en huisvestingsproblematiek. Dat geldt dan ook voor de oplossing; daarover buigt de kenniswerkplaats zich.